|
Abdullah BALAK
1938 yılında Urfa’da doğdu. Babası Urfa’nın tanınmış eşrafından Osman Vehbi Efendi’dir. İlk, orta ve lise öğrenimini Urfa’da tamamladıktan sonra 1968 yılında Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi matematik bölümünden mezun olarak Urfa lisesinde matematik öğretmenliğine başladı. Bu arada müzik derslerine de girerek, lisede halk müziği korosunu ve halk oyunları ekibini kurarak bunları yetiştirdi. Bir ara milli eğitim müdür yardımcılığı görevini yaptıktan sonra tekrar öğretmenliğe döndü ve uzun süre bu görevini yürüttü.
1994 yılında Harran Üniversitesine geçerek kültür ve sanat topluluklarının akademik danışmanlığını yaptı, Türk Halk müziği korolarını çalıştırdı ve yönetti. 1996 yılında üniversitede müzik bölümünü kurarak, başkanlığına getirildi ve 1999 yılında emekli oldu.
Urfa açık konservatuarında yetişen Abdullah Balak’ın ailesi de müziğe yabancı değildi. Babası hoyrat okur, amcası makamları iyi bilir, dedesi Hac Fazlı Mehmet çok iyi nevruz gazel okurdu. Aile içerisinde Mukim Tahir, Kel Hamza, Cemil Cankat gibi zamanın en önemli sanatçılarının hem plaklarını, hem de bizzat kendilerini dinleyerek büyüdü.
Sıra gecelerinde, dağ yatılarında ve esvap gecelerinde kendi döneminin ustaları olan Hac Nuri Hafız, Hayırlı Ahmet Aga, Tenekeci Mahmut, Halil Hafız, Bozeyinoğlu Ahmet, Culha Mahmut, Karaköprülü İsmail, Kurrik Mehe ve Cuan Mehmet ve Şıhis İshakoğlu gibi ustaların tavırlarını, gazel ve hoyrat okuma yeteneklerini inceledi, araştırdı ve yararlandı.
Üniversite yıllarında musiki topluluklarında çalıştı. 11 Nisan’da Urfa kurtuluş gecelerinde, o zaman TV olmadığından Ankara radyosunda Urfalılardan oluşturduğu korolarla program düzenledi.
Halk oyunları ve giysileri üzerine araştırmalar yaptı, günümüzde kullanılan giysilerin tespitinde önemli çalışmalar yürüttü. Yine halkoyunlarının derlenip düzenlenmesinde önemli bir aktör oldu. 1974 yılında “Kımıl Oyununu” öyküsünü ve sözlerini derleyip, sahne düzenlemesini de yaparak oluşturduğu Urfa Lisesi ekibiyle İstanbul’da Milliyet gazetesi tarafından düzenlenen yarışmada sergiledi ve başarı kazandı. Yöresel ve Türkiye çapında düzenlenen halk oyunları yarışmalarında jüri üyeliği yaptı.
Abdullah Balak halk oyunlarında yaptığı başarılı çalışmaların yanında esas olarak şair ve bestekarlığıyla ünlüdür. Halk müziği, Türk sanat müziği ve ilahi alanlarında 100’den fazla bestesi mevcuttur. Sözü ve bestesi kendisine ait olan eserin yanı sıra, Urfa’ya ait olan birçok anonim türkünün derlemesinde hizmette bulunmuştur.
Bestelerinde “Urfalı Balak” ve “Balak” mahlasını kullanmıştır. Besteleri zamanın ünlü sanatçıları Yıldıray Çınar, Aynur Gürkan, Muazzez Türüng, Recep Kaymak, Atakan Çelik, Seyfettin Sucu, İsmail Badıllı, Nuri Sesigüzel, Selahattin Alpay, Mahmut Tuncer, Onur Şan, Mahsun Kırmızıgül, İbrahim Tatlıses, Halil Altıngöz tarafından seslendirilmiştir. 1976 yılında Kültür Bakanlığı uzmanı Yaşar Doruk tarafından yapılan derleme çalışmasında 200 eseri sesi ve sazıyla kaynak kişilik yapmıştır.
Çok duygulu, nüktedan, hazır cevap ve hoş ses bir Urfa sevdalısıdır. Çok iyi hoyrat okuyan, iyi bir halk oyuncusu, gurme, isot ve çiğköfte yarışmalarında jüri üyeliği yapmış, şimdi rahmetle andığımız, ustamız, ağamız, kirvemiz, abimiz Abdullah Balak.
Besteleri: Felek sen ne feleksen, Vay benim yarsız göynüm, Kardaş dala konaram, Seherde uyanasan, Dağıdır yar dağıdır, Başında yazması var, Urfalı kızı, Fadile…
|