Hipertansiyon, ölüm sebeplerinin önemli paydaşlarından biri olmakla beraber ülkemizde ve dünyada önemli halk sağlığı sorunları arasındaki yerini korumaktadır. Yetişkin bireylerde hipertansiyon görülme sıklığı yaklaşık %30-35 iken, bu rakamın 2025 yılında %15-20 oranında artacağı tahmin edilmektedir.

Hipertansiyon terimi, klinik olarak sistolik(büyük tansiyon) kan basıncının ≥140 mmHg ve/veya diastolik(küçük tansiyon) kan basıncının ≥90 mmHg olduğu fizyolojik durumu tanımlamada kullanılmaktadır.

Hipertansiyonda Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar:

Yaşam tarzı değişiklikleri
Sağlıklı bir yaşam tarzı benimsemek hipertansiyon oluşumunu önleyebilir veya geciktirebilir. Birinci derece hipertansiyon hastalarında yaşam tarzı değişiklikleri ile ilaç tedavisi ihtiyacı geciktirilebilir veya ortadan kaldırılabilir. Yüksek kan basıncı seviyelerini düşürmek için önerilen yaşam tarzı değişiklikleri arasında tuz ve alkol tüketiminin sınırlandırılması, sebze ve meyve tüketiminin arttırılması, ideal vücut ağırlığının korunması ve düzenli fiziksel aktivite sayılabilir.

Yüksek miktarda tuz tüketiminin (>5 g/gün) kan basıncını arttırıcı etkiye sahip olduğu ve artan hipertansiyon ile ilişkilendirildiği bilinmektedir. Hipertansiyondan korunmak için günlük tuz alımının günde 2 gram (yaklaşık 5 g sofra tuzunu) ile sınırlandırılması önerilmektedir. Yemeklere fazla tuz eklenmemeli, yüksek tuz içeriğine sahip besinlerden uzak durulmalıdır. Özellikle yüksek miktarda tuz içerebildiklerinden işlenmiş gıdaların tüketimi kısıtlanmalıdır.

Alkol tüketiminin kısıtlanması

Alkol tüketimi ile yüksek kan basıncı, hipertansiyon ve kardiyovasküler hastalık riski arasında pozitif lineer ilişki olduğu bilinmektedir. Alkol tüketimi hipertansiyon hastası erkek bireyler için haftada 1 ünite, kadınlar için 8 ünite ile sınırlandırılmalıdır (1 ünite 125 mL şarap veya 250 mL biraya eşdeğerdir.)

Diğer diyetsel faktörler

Hipertansiyon hastası bireylerin taze sebze ve meyve, kurubaklagil, düşük yağlı süt ürünleri, tam tahıllı ürünler, balık ve doymamış yağlardan zengin sağlıklı ve dengeli bir diyet tüketmesi önerilmektedir. Bu hastalarda kırmızı et tüketimi, doymuş yağ tüketimi ve şekerli besinleri sınırlandırmak hedeflenmektedir.

Tüm bu düzenlemelerin yanısısra en önmeli etken düzenli ilaç kullanımı ve doktor kontrollerine gidilmesidir. Halk arasında sadece yükseldikçe ilaç alınması gerektiği kanaati oldukça yanlış olup beyin kanamalarının ve beyin damar tıkanıklıklarının en sık görülme nedenlerinden biridir.